EYVAZ TAHA - ایواز طاها
RIZA HƏMRAZ رضا همراز
هادی قاراچای- HADI QARAÇAY
ƏLIMÜHƏMMƏD BƏYANI علی محمد بیانی
بیانی، بیانینین دیلیندهن
بو دا منیم یاشامیم:
۱۳۵۰نین ایلکین آییندا، آنادان اولموشام. آمما ندهنسه سیجیل یازان اونو پاییزدان یئددی گون گئدهن یازمیشدیر. کندیمیز « آقا کندی» ایمیش، آما دولت ثبت یازارلاری اونو « آقکند » یازمیشلار. من آغکند-ین سورگون قوزوسویام. ایللر بویو غوربت آخشاملاری، غربه باخان کیمی آغلامیشام. البته او مقدس تورپاقدان، اوزاقسام دا هئچ واخت، اونون تورپاغی، داغلاری و آداملاری ایله یابانجی اولمامیشام. سرین بولاقلاریندان سولار ایچمیشم و چؤللرینده قوزولار اوتارمیشام؛ قوجالاریندان حیات اؤیرنمیشم و بولاق باشینداکی قیزلارین عطیرلی صابینلاریلا ال اوزومو یوموشام.
۱۳۶۹ دا معلّم اولموشام، آغ کندین یاخینلیغیندا. سئودیگیم زنگان شهریندهن آیریلمادان ۱۳۷۴ ده ادبیات لیسانسی آلمیشام. « ماهنی شان»دا ادبیات سؤیلهمیشم. و دائمی شکلینده ۱۳۷۹ دان زنگاندا اوتراق قیلمیشام. ۱۳۷۷ ده « آغاجلار کیمی » شعر مجموعه سین یاییملامیشام و ۱۳۸۰ دا تورکجه بیرگرامر کیتابجاسی.
« ادیان و عیرفان» رشتهسینده یوکسک لیسانس اولموشام. و ایندیسه آیدا بیر« بایرام » توتورام. خالقیمین عظمتینه، مدنیتینه و هر نه دن اوستون، تاریخلی – موسیقیلی دیلینه.
سطیرلر آراسیندا بیانی / سید حیدر بیات
بیانی، شعر، اسطوره، ژورنالیسم و دیل
علیمحمد بیانی زنگانین ماهنیشان بؤلگهسینده دونیایا گلیبدیر. بو بؤلگهده تورک عنعنهلری زنگین بیر دورومدا هلهده یاشاییر. خالقین دانیشیق دیلی زنگیندیر. دولغون دیلین سؤزجوک داغارجیغی هله انگللنمهییب. ناغیللاری، مثللری، بایاتیلاری دریندهن بیلنلر یاشاییرلار. اؤزلجه بیانینین اوشاقلیغیندا بو آداملارین سایی داها چوخوموش.
بلکه بونا گؤرهدیر کی بیانی دیلین اؤزونه اسطورهوی باخیشی واردیر. اونون باخیشینجا هر سؤزجوک بو آبیدهده بیر کرپیچدیر. کرپیچدهن ایشلهنن آبیدهلرین گوندهن گونه آرادان گئتمهسینه، کرپیچلرینین تؤکولمهسینه بیر بئله اوزولوروک، آما بو دیلین سؤزجوکلرینین آرادان گئتمهسینه نییه سوسوروق آخی؟
امید زنجان هفتهلیییندهن – من بیلدیییم قدری - تورک دیلینده و تورک دیلیندهن یازماغا باشلاییبدیر. واختی ایله زنگانین قوجا و سوموکلو شاعیر و یازاری رحمتلی کریم زعفری بئله بیر سؤز دئمیشدی: «هر شئی دوزهلر بو ع.کریمی ایله ع.م. بیانی قویسالار.»
آخی آدلاری ع و نوقطه ایله باشلانان بو ایکی یازارین سؤزلرینده تورک دیلی حاشیهده دئییل بلکه توپلومون تام متنینده یاشامالیایدی. بونو دا قدیم دوشونجه یانی تورک دیلینی متینده دئییل حاشیهده گؤرهن دوشونجه سیندیره بیلمهییردی.
بیانی سونرالار پیک آذر، مهرزنجان، بهار زنجان درگیسینده ده یازیب یاراتدی. اما او تکجه یازماییب بلکه ده زنگان دا تورکجه یازیب یارادان کیچیک توپلومون مرکزینده دایانمیشدی. گنجلر اونو منیمسهمیشدیلر.
واختی ایله «اؤزگهلیکدن یورولموشام» یازیسیندا بیانینین بو رولونا اشاره ائتمیشم.
نه ایسه بیانی اوزون سوره درگیلر آراسی سورگون اولاندان سونرا، آرتیق سیاستچی درگیلرین شوولاسی آلتیندا سیغینماغی بوش وئریب، «بایرام» درگیسینی یولا سالدی. بئلهلیکله هامینین فیکیری راحات اولدو. اؤز ائویمیزدیر اؤز سؤزوموز، قیچیمیزی راحات اوزاداریق، اولاندا یئیهریک اولمایاندا دا شیلله ایله اوزوموزو قیزارداریق.
اؤیرتمنلیک اؤلمهدیریل وظیفهسیله (حقوق) بایرام یولا دوشدو. شوکور اولسون ایندییه کیمی اون بئشینجی سایا کیمی یاییملانیبدیر.
بونلا بئله بیانینین حیاتی تکجه مقالهلرینده و ژورنالیسم دونیاسینا سیغیشماییر. او شعر ده یازار. واختیلا «آغاجلار کیمی» شعر کیتابی یئنی شعرین قورارلارینا تام صادق بیر اثر کیمی یاییملاندی. دوزگون ادبی تنقید بوشلوغوندا بو اثر اؤز یئرینی تاپمادی. آما اینجهصنعت دونیاسیندا بئله بئله ایشلر طبیعیدیر و آن گلرکن او شعرلرین ده دوغرو قونومو (جایگاهی) گونئی چاغداش شعرینده بلیرلهنهجک.
سون اولاراق بیر نوکتهنی ده آچیقلامالییام. بیانینین اؤیرتمنلییی تکجه رسمی اوخوللار چرچیوهسینده داوام تاپماییب، بلکه او باشقا کولتور مرکزلرینده اؤز دیلینیده اؤیرهدیبدیر. بونون سونوجلارینین بیریسی ده تورک دیلی گیرامیری قونوسوندا بیر کیتابچانین یاییملانماسیدیر.
یازیدان سونرا: بو سطیرلرین چوخوندا سعید متینپور گیزلنیبدیر. اونو سئزمک اوخوجویا چوخ دا چتین دئییل.
بیانی آلما یولو-ندا
مقدمه ای بر بومی سازی نام ها و نشان ها ی زبانی/ علی محمدبیانی
متافیزیک زبان و خاطره جمعی / علی محمد بیانی
گفتگوی علی محمدبیانی با ایسنا به مناسبت روز جهانی زبان مادری
ضرورت فعّال سازي پسوند ها ي واژه ساز، در زبان تركي / علی محمد بیانی
سرمقاله بایرام ۴/ علی محمد بیانی
زنداني شهرشتاني! / علی محمد بیانی