سون یازیلار

سون گؤروشلر

آرشیو


« عاشورا در عاشورا / رضا همراز | آنا یارپاق | استانبول شاهد بزرگترين، آيين عزاداري شيعيان بود »

مرثيه ادبیاتیمیزین ايزييله / سید حیدر بیات

چيلله ۵, ۱۳۸۸

زنگانين حسينيه دسته‌سي

بو گون ايرانين ايکينجي کاناليندان زنگانين حسينيه دسته‌سينين مراسیمینی ایزله‌ییردیم. اورادا ديقتت چکیجی نسنه‌لر وارايدي. دسته‌نين باشچيسي حاج کلامي‌ايدي. حاج کلامي زنگان بلکه آذربايجان مرثيه ساحه‌سينده ان اوغورلو شاعيرلريندن‌دير. يالنيز شعرلري دئييل بلکه چيخيش‌لاري و جلسه‌لرله دسته‌لري اؤزلجه زنگان حسينيه‌سي‌نين نظيري اولمايان و تايسيز دسته‌سيني هدايت ائتمک، حاجي کلامي‌نين اؤزل‌ليک‌لريندن ساييلير.
حاجي کلامي ميکروفون آرخاسیندا اوخويوردو. فارسجا چوخ آز اوخويوب دانيشدي. اما اوخودوغو شعرلر:
۱. اؤز شعرلري فارسي تورکو عربي قاريشيق شعرلرايدي و جمعيت ماراق گؤسترمه‌ييردي
۲. زنگانين قديم شعرلريندن اوخوياندا جمعيت ماراق گؤستريب سس وئريردي. بو شعرلره چوخ ديققت ائتديم. تورک ديلي‌نين قورولوشو و نحوي بو شعرلرده تام رعايت اولونموشدو:
مثلن: هانسي گوروهون بئله مؤولاسي وار / شيعه‌لرين حضرت عباسي وار
ائويرن اباد(əbad) کربلا / ياخشي قوناق ساخلادين

و حاج کلامي اوخومايان تيکه‌لردن:

ياسلي قيليح کربلادا پاس توتوب
شيعه‌لري ايماملارا ياس توتوب

کيم عاشيق اولسا قان قئينر باشيندا
دئير يا لئيتنا خنجر باشيندا

بو شعرلرده ديلين قورولوشو گؤزلجه قورونوبدور و مثلن آباد کلمه‌سي اه‌باد (əbad) کيمي ايشله‌‌نرک تورک ديل قورولوشونون چرچيوه‌سينه بويون اه‌يير. حاجي کلامي کيمي مرثيه شاعيرلريندن بونو سوروشمالي‌ييق: سيز نييه بو شعرلرين واريثي اولا بيلمه‌ديز؟ نييه ديلين قورولوشونو پوزدوز؟ بو ايش ادبيات دا گوناه ساييلمايير؟
۳. حاج کلامي دانيشيق‌لاريندا و شعرلرين‌ده فارسجايا آرتيق يول وئرير بو باشقا مسئله. اما تورکجه ده قونوشاندا زنگانلي اولماق اعتباري ايله زنگان آغيزيندا دانيشمايير (شعر ده دئمه‌يير) ادبي ديلده ده دانيشيب شعر دئمه‌يير. بلکه اردبيل لهجه‌سين‌ده دانيشيب يازير: مثلن: اللريوي قوي باشيوا.
بونون علمي نده‌نيني بيله بيلمه‌ديم. البت بو قونودا «قدیم ادبی دیلیمیز» باشلیقلی بیر یازی یازمیشام بوندان اؤنجه. اما او مسئله داها بیزده چؤزولوبدور.
۴. دسته‌نين نوحه‌خواني تورکجه نوحه‌نين بيرينجي مصراعسيني فارسجا دا باشلاسا (ياني بو تقصير شاعيرين‌دير) آنجاق نوحه‌ني زنگان آغيزيلا اوخويوردو. بو منه اولدوقجا یاپیشدی.

یازیدان سونرا:
«گیریش» عونوانیندا یازی‌‌نین اؤن‌سوزو کیمی یازیلان سطیرلری «یازیدان سونرا» بؤلومونده گتیرمک داها یاخشی اولار دئیه دوشوندوم.

گيريش:

محرم آيي‌نين دؤردونده «بررسي شعر آئيني آذربايجان» آدلي اوتوروما چاغيريلميشديم. سونرا بو اوتوروم ديبدن اولماياجاق دئديلر. آيين دؤردو گونو آذربايجانين يئني غزلچي‌لريندن ساييلان علي کريمي به‌ي زنگ آچدي. « بررسي شعر آييني آذربايجان» آدلي اوتوروم وار کاش سيز ده اولايديز دئدي.
کريمي به‌يه «او اوتورومدا ائله من چيخيش ائده‌جه‌يديم اما بو پيشيک اويونو بيرينجي دئييل سونونجو دا اولماياجاق‌دير» دئديم.
او اوتوروما گؤره گئنيش ماتريال حاضيرلاميشديم. اونلاري سامباللاییب قلمه آلماغا اصلا حاليم يوخدور اونا گؤره ده بير موصاحيبه‌یه يامان اوره‌ييم اسير. موصاحبيبه‌ده سن دانشیرسان، بير حلال سوت امميش‌ ده اوتوروب يازير. (موصاحيبه‌نين ان ياخشي يؤنو ائله بوراسي‌دير)
بئله بير موصاحيبه – اؤزوده من ایسته‌ین گئنیش مقیاسدا - کسين اولونماياجاق. اونا گؤره ده بو قونو اوزره قيسا قيسا يازماق قرارينا گلديم. بيرينجي يازي اولاراق آشاغيدا کي سطيرلري قبول ائدرسيز اومورام. بو گیریشیمه «بو یازی حاضیرلادیغیم ماتریال‌لارین تام چرچیوه‌سین‌ده دئییل» جومله‌سینی ده آرتیرمالی‌یام.

بؤلمه لر: ادبیات, دین و توپلوم |

۳ گؤروش یازی: “مرثيه ادبیاتیمیزین ايزييله / سید حیدر بیات”

  1. اسدالله امیری دئییر:
    چيلله ۸-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۵:۰۵ آ.خ

    سلام
    منده بو ایل ساوادا بیر جالیب مساله لر گؤردوم: من بیر نوحه دئدیم ایلک بیتی بوایدی: حسین گلدی کربلایه قوناق گؤزلریندن ایراق یا رسوال الله… گؤزلریندن سؤزونو من گؤزلرییدن (ساوا لهجه سی) دئدیم. تعجب له جماعت جواب وئرنده گؤزلریندن دئییردیلر و منده تسلیم اولوب سورا گؤزلریندن ه چئویردیم. باشقا بیر نوحه ده ایلک بیتی بئله باشلانیردی: کربلادن یول آچیب جنته بین الحرمین/ عالمی دعوت ائدور وحدته بین الحرمین… بونوندا ایکینجی مصراعینی جواب وئرنده ائدوب ه چئویردیلر کی ایلک مصراعدا آچوب کلمه سی له قافیه لری بیر اولسون.

  2. آتیلا دئییر:
    چيلله ۱۶-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۱۱:۰۵ آ.خ

    سئویننه م منیم ده بلاگیمین یازئلئشئنا دقت یتیره سینیز.
    تشککؤرلر

  3. آتیلا دئییر:
    چيلله ۱۶-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۱۱:۰۹ آ.خ

    سئویننه م منیم ده بلاگیمین یازئلئشئنا دقت یتیره سینیز.
    تشککؤرلر
    http://sikmek.turkblog.com/

گؤروشلر