EYVAZ TAHA - ایواز طاها
RIZA HƏMRAZ رضا همراز
ƏLIMÜHƏMMƏD BƏYANI علی محمد بیانی
هادی قاراچای- HADI QARAÇAY
« Gəlimli gedimli dünya, son ucu ölümlü dünya | آنا یارپاق | ايلقار مراغهاينين يئني مقالهلري »
یانلیش تئرمین قوللانمیالیم / محمد امین رسولزاده
خزل آیي ۶, ۱۳۸۸
کؤچورن: رامین جباری
چاغداش مدنیته آیاق اویدورماغا یؤنلدیلمیش اصلاحات حرکتینه بیزده غربلیلشمک و آوروپالیلاشماق آدی وئریلمکدهدیر.
گئری قالمیش شرق مملکتلرینی “غرب مدنیتینه” چاتدیرماق یولوندا رادیکال اصوللارا باش ووران میللی تورک اینقیلابینین ایدئولوژیسینی ایشلهینلر شرق مدنیتی و غرب مدنیتی دئیه ایکییه آیریلان مدنیت آنلاملارینی قارشیلاشدیریرکن اساسلی بیر خطایا دوشور، یانلیش تئرمین ایشلهدیرلر.
میللی تورک دئوریمی شرقی آتیر، غربی توتورموش. شرق مدنیت ده ییشدیریرمیش. غرب مدنیتینی آلماق تاریخی ضرورتمیش و سایره…
مدنیتین جوغرافی ساحهلره ایستیناداً بؤلونمهسی و بیر مدنیتدن دیگر مدنیته کئچمک دوشونجهسی دوغرو بیر گؤروش محصولو دئییلدیر. نئیچین، ایضاح ائدک:
دونیا مدنیتی بیر بوتوندور. تورلو ساحهلرده گؤردوگوموز آیریلیقلار، تورلو زامانلاردا تورلو-تورلو مملکتلرده گؤرولن آیریلیقلاردان باشقا بیر شئی دئییلدیر. بو گون آوروپا و یا غرب دئیه اؤزله دیگیمیز مترقی اؤرنک، عالمین واختییلا شرق و یا آسیا دئدیگی قیطعهلرین بولوندوقلاری بو گونکو “گئری” دوروما بنزر بیر عالم تشکیل ائتدیگی معلومدور. دونیا مدنیتینین سئیرینی تعقیب ائدرسک، اونون شاقولی(دیکئی، عمودی) ایستیقامتده گلیشن مرحلهلریندن بحث ائتمک داها دوغرو اولور. بو باخیمدان شرق مدنیتی ایله غرب مدنیتیندن دئییل، اورتاچاغ مدنیتی ایله چاغداش مدنیتدن بحث ائتمک لازیمدیر.
بیزیم “ده ییشدیردیگیمیز” مدنیت، آوروپانین دا واختیله “ده ییشدیرمیش” اولدوغو اورتاچاغ مدنیتیدیر. “آلماقدا” اولدوغوموز مدنیت ده بیر غرب مدنیتی دئییل، چاغداش بیر مدنیتدیر.
بیز، شرقی آتیب دا غربی آلماییریق. غربین واختیله ائتدیگی کیمی شرق ده، اورتاچاغ ذهنیت و شرطلریندن چاغداش ذهنیت و شرطلرینه دوغرو یوکسه لیر. بوگونکو شرقده گؤرولن دئوریملر (اینقیلابلار) بیر مئیل ائتمهنین، بیر اویمانین دئییل، بیر یوکسلمه، بیر اینکیشافین اثریدیر.
شرقلی بیر میللتچی، تاریخی تورلو سببلرله گئری قالمیش وطنینی چاغداش مدنیت سویهسینه چاتدیرماق خصوصونداکی عزمینه “شرقلیلیگی آتیر، غربلیلیگی آلیریق” دئیه مز. دئیرسه، یانلیش بیر تئرمین ایشلتمیش اولار. بو یانلیشلیغی او، خطی ذاتیندا میللتچی بیر ایش یاپارکن میللته عاید اؤزللیکلره آرخا چئویرمیش بیر اینسان دورومونا دوشمکله اتهام اولونا بیلر. ترقی دوشمنی مرتجعلرین بو اتهامی قارشیسیندا مین بیر درهدن سو گتیریب، کندی خطی حرکتینی ایضاح ائتمک زوروندا قالار. مثلاً، شرق دئییریک. یاپونیانی نظرده توتماییریق؛ غرب دئدیکده ایسپانیانی دوشونمه دیگیمیز کیمی؛ دینلهینلرین زور آنلایاجاقلاری بیر تاخیم(دسته) تفسیرلرده بولونماماسی لازیم گلیر.
حالبوکی بو تفسیرلره محل وئرمهدن بیر بوتون اولاراق اله آلینان دونیا مدنیتینی شرقه و غربه آییرمادان، اوفوقی(یاتای) دئییل، شاقولی آیریلیقلاریندان بحث ائتمک داها دوغرو و داها منطیقیدیر.
میللتچی تورکییه، بو گونکو گنج شرقلیلره اؤرنک اولاراق یاپدیغی دئوریم حمله سیله شرقدن سییریلیب غربه قاتیلماییر؛ گئری اورتاچاغ سویهدن چیخاراق مترقی چاغداش سویهیه یوکسه لیر.
آذربایجان، ییل، ۱، سایی ۸، کاسیم / ۱۹۵۲ آنکارا
بؤلمه لر: دوشونجه، فلسفه و تنقید |
خزل آیي ۷-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۱۲:۳۰ آ.خ
[…] یانلیش تئرمین قوللانمیالیم / محمد امین رسولزاده […]