سون یازیلار

سون گؤروشلر

آرشیو


« گونش قیزماریندا خورما تارلالاری / سید حیدر بیات | آنا یارپاق | اورخون داش ماهنی‌لاری »

درگیری خونین میان نیروهای انتظامی و اویغورهای مسلمان شین جیانگ در شمال‌غربی چین

قوراپيشيرن ۱۶, ۱۳۸۸


الجزیره به نقل از منابع فرانسوی مینویسد: اویغورها بر علیه تبعیض نژادی در چین اعتراض می کنند و چینی ها انها را سرکوب میکنند.

توضیحات آلما یولو: شین جیانگ یا سین کیانگ یک نام استعماری چینی به نام سرزمین نویافته است که دولت شوونیست چین برای تحقیر ترکها این منطقه را چنین نامیده است. نام اصلی این منطقه ترکستان (شرقی) است که این نام قدمتی بیش از هزارسال دارد.
جمعیت آنها بیش از ۳۰ میلیون نیزگزارش شده است اما دولت چین آمار واقعی آنان را به دست نمی دهد. خط آنها خط اویغوری است که بر اساس خط عربی تکوین یافته است. و تعبیر خط عربی – فارسی در گزارش دویچه وله تعبیر درستی نیست. چون خط امروز فارسی نیز مثل خط اویغوری امروز از خط عربی گرفته شده است.

دویچه وله: تلویزیون دولتی چین با ۲۴ ساعت تاخیر سرانجام امروز (دوشنبه ۶ جولای) ناگزیر شد، صحنه‌هایی از درگیری‌های شین‌جیانگ واقع در غرب این کشور را پخش کند. آخرین گزارش‌ها از ۱۴۰ کشته، ۸۰۰ زخمی و بیش از هزار دستگیری حکایت دارند.
خبرها و تصویرهای مربوط به درگیری خونین میان نیروهای انتظامی و اویغورهای مسلمان شین جیانگ در شمال‌غربی چین، تا بامداد امروز تنها از طریق یوتوب، تویتر و برخی از خبرگزاری‌ها به آگاهی افکار عمومی می‌رسید. به همین دلیل، خبرهای مربوط به تعداد کشته‌شدگان و زخمی‌ها قابل اعتماد نبود.

اوضاعی شبیه ایران

خبرگزاری فرانسه در گزارش خود اوضاع شین‌جیانگ را یادآور اعتراضات ایرانیان علیه نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری دانست و نوشت: «در ایران هم سرویس‌های آنلاین اغلب تنها وسیله انتقال اطلاعات به جهان بودند، زیرا دولت از فعالیت خبرنگاران خارجی جلوگیری می‌کرد. در مورد ایران هم این مشکل وجود داشت که گزارش‌های مستقل ارائه شده در شبکه‌جهانی اینترنت قابل کنترل نبود».

پیش از ظهر امروز خبرگزاری‌های رسمی به نقل از منابع محلی اعلام کردند که دست کم ۱۴۰ نفر کشته شده‌اند و در عین حال خود مقامات چینی گفته‌اند که ممکن است گروهی دیگر از مجروحان نیز در بیمارستان‌ها جان خود را از دست بدهند. تعداد زخمیان ۸۰۰ نفر و تعداد دستگیرشدگان بیش از هزار نفر اعلام شده است.

سانسور اینترنت

بامداد دوشنبه (ششم ژوئیه) کنترل کنندگان دولتی اطلاعات، تویتر و یتوب را در سراسر چین فیلتر کردند. پایتخت ایالت شین چیانگ “اورومگی” نام دارد. خبرنگارانی که قصد داشتند از راه‌های دور در جریان تازه‌ترین تحولات این منطقه قرار گیرند، هنگامی که واژه اورومگی را به ماشین‌های جست‌وجوی اینترنت دادند، نتیجه‌ای دریافت نکردند.

در مقابل، تلویزیون دولتی نزدیک به نیمروز تصویرهایی از نبردهای خیابانی را پخش کرد: جسد زنی در میان خیابان، تظاهرکنندگان خشمگینی که به سوی پلیس سنگ پرتاب می‌کنند و دو دختر جوان که با دست‌های خونین در آغوش یکدیگر افتاده‌‌اند. تصویرهای دیگر از حمله پلیس، متفرق شدن جمعیت و سیل دستگیری‌ها خبر می‌داد.

خبرگزاری فرانسه نوشت که شبکه‌های اینترنتی ناشناسی مثل WWW.drop.io/urumugi می‌کوشند خبرها را با کنترل و دقت بیشتری در اختیار جهانیان قرار دهند، اما این شبکه‌ها نیز از سانسور دولتی برکنار نیستند.

ایغورها کیستند؟

اویغورهای مسلمان دارای اصالت ترکی و مغولی هستند و در دره فرغانه سکونت دارند که بخشی از آن در جنوب ایالت شین‌جوانگ در شمال غربی چین واقع است. ۹۰ درصد ساکنان این منطقه را اویغورها تشکیل می‌دهند. جمعیت اویغورها، ۱۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که دو سوم آن‌ها در چین زندگی می‌کنند. زبان این مردم ایغوری و خط آنان عربی/ فارسی است.

درگیری‌های شین‌جیانگ با اعتراض اویغورها به مرگ دو کارگر اویغوری در روز یکشنبه آغاز شد. مردم در آغاز تنها دست به راه‌پیمائی زدند، اما هنگامی که نیروهای انتظامی برای متفرق کردن آن‌ها وارد عمل شد، کار به خشونت و تیراندازی پلیس انجامید. “والتر کولبو” معاون فراکسیون حزب سوسیال دموکرات در مجلس فدرال آلمان به خبرگزاری آلمان گفت: « نیروهای امنیتی چین با اعمال خشونت شدید علیه تظاهرکنندگان، تمام مرزهای مجاز را زیر پا نهادند.»

دویچه وله

بؤلمه لر: خبر و تحلیل |

۵ گؤروش یازی: “درگیری خونین میان نیروهای انتظامی و اویغورهای مسلمان شین جیانگ در شمال‌غربی چین”

  1. آيتاش تبريزلي دئییر:
    قوراپيشيرن ۱۶-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۹:۴۸ گ.ؤ

    چين روسيا ايران ارمنستان اولكه لري و اونلار بيرليكده ايش آپارماسي و بيرليگي و بو آراد توركلرين ازيلمسي؟

  2. ائلشن دئییر:
    قوراپيشيرن ۱۶-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۱۲:۱۳ آ.خ

    اصالت ترکی و مغولی نه دئمک؟؟ اویقور تورکلرینی مونقوللارا باغلاییب، (سیز آذری سینیز، تورک دئییل سینیز) فیکرینی تبلیغ ائدیرلر!
    بیریسی یازیب «ارومگی»، اوبیریسی ده «ارومقی». دویچه وله ایله بی بی سی حقیقتن دوشوک دوشونجه لی اینسانلارین الینده.

  3. دومان قره قانلو دئییر:
    قوراپيشيرن ۱۶-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۸:۵۲ آ.خ

    اویغور تورکجه بیزلر ایچین چوخ چتین دییل. آنلامالی دیر. دینله میشم

  4. ahmad دئییر:
    قوراپيشيرن ۱۶-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۹:۱۵ آ.خ

    tari saklasin donia turklarini cok masallah oianiblar

  5. links for 2009-07-08 « تورکوک بیز Türkük Biz دئییر:
    قوراپيشيرن ۱۷-ي, ۱۳۸۸ چاغ ۱۲:۳۲ آ.خ

    […] درگیری خونین میان نیروهای انتظامی چینی و ترکهای اویغور… […]

گؤروشلر