EYVAZ TAHA - ایواز طاها
RIZA HƏMRAZ رضا همراز
ƏLIMÜHƏMMƏD BƏYANI علی محمد بیانی
هادی قاراچای- HADI QARAÇAY
« برگزاری اولين جشنواره منطقهای شعر تركی «سيره نبوی و علوی» | آنا یارپاق | متافیزیک زبان و خاطره جمعی / علی محمد بیانی »
Əlirıza Nabdil(Oxtay) / hadi karaçay
قويروق دوغان ۱۵, ۱۳۸۷
Əlirıza Nabdil(Oxtay)
(۱۹۴۳-۱۹۷۲)Azerbeycanın güneiyinde ,Tebriz olarak tanımlanan fakat Terbiz kendinde doğmuş ve Tahranda
idam edilmişdir.Oxtay solcu düşünceli (marksist leninist)olmuşdur.Dilimize ve edebiyatımıza kazandırdığı güzel bir şiir dili olmuştur.Modern Azerbeycan şiirinin başlanğıcı gibi gösterile bilir durumdadır.Bir sürü şair ve yazarlarımız Oxtayın klasik formada yazılmış şiirlerine söykenerek onu modern şair gibi tanımazlar.Ben ise Hümmet bey Şahbazı ile birlikte bu güzel şairimizi modern şiirimizin başlanğıcı gibi görmekteyim.
Yapıtları:
Işık ۱۹۷۹ şiir toplusu(ölümünden sonra)
Azerbeycan ve milli sorun(farsca)
Selebiye(tilki hikayeti)adlım selebiye kitabından çeviriler ve köçürmelerden oluşuyor.Oxtaydan elimizde olan şiirleri sayı belki ۵۰ den fazla olmaz.bunların bir çoku ilk yaradıcılık yıllarının ürünleridir.Kısa yaşamını son yıllarının yaratıcılığından hiç haberimiz yok.Elimizde olan şiirleri eleştirirken büyük bir gelişimi izlemek oluyor.
Okuyucularımıza sunulan bu şiiri onun en güzel şiirlerinden sayılır.
Papağım,kılıcım ve atım
Çiğnimde yorgunluk,döşümde yeterlik
eğnimde bin yara,gönlümde bin arzu,
atımın tırnağında veten.
tırnaklar taşlara çarpıla çarpıla,
öjlerin* kanının yayarak taşlara,
yetişdim.
yetişdim ve bozdum son öjün yuvasın
kızı da kurtardım.
karaşın,kara kaş,kar tel bir kız
gözleri yıldız.
yıldızlar seslendi karangulukta
ve insan çağrıldı:
“beri gel ey konak*
ben kumluk kızıyım
vahasız kırların yumuşak dikeni…
telimden alaçık kurarım
kolumu yastığın ederim
gözlerim nur saçar
döşlərim doyurar sən yorğun konağı,
gecelen!”
tellerden alaçık,donundan döşeme
kolundan yastıkca yaptı
vahacık kurduk biz
ben Türkemen atımı buraktım bayıra
kılıcı Atabay* bağında yitirdim
anamın tikdiği papak da yok oldu
geldiğim yolları unutdum
sildim de gönlüme yayılan geçmişi
halım böyle oldu.
ben onu Erdebil halısı gibi
ipekten dokudum
eriş*i damardan,argacı mövre*den
ilmesi bakışdan,gülüşden
bir kolda* kızıl gül
dikeni döyüşden,çiçeği barışdan
bir kolda atlas gül
bir kolda kılıc
bir kolda ağarçın
bir kolda güverçin…
ben onu Erdebil halısı gibi
ipekten dokudum
dokudum ve saldım gönlümün tekine*
dayandım akşamın yolu üste
seslendim:
“beri gel karaşın!
ben kıpçak oğluyum
bölgeli dağların sarp kayası.
gözümün üstünü yatağın ederim
dizimi otağın
kolumu kalkan dek çekerim obaya
korusun sevgimi
damardan dokunan halı da salınar
gelecek günlerin tekine
dost olaq!”
“taşlıkta gelerken köy yerişiyle
hörükler burulsun,kıvrılsın,atılsın
birce besti* yoktur çiğninde duraydı
bulağın yoluyla gider olaydın
akşamlar oğlan kız halay gedeydik
ozanın çöğürü masal deyeydi
papaklı köylüler çepik totaydı”
dayandım akşamın yolu üste
bir yol* da çağırdım:”beri gel karaşın sevgilim!”
onda kaş karardı
tekce öz sesimi eşitdim taşlardan
onda yel başladı kara yel
kara yel…
bu kara sesi de yel yetirdi bana:
“sen başı papaklı obanı istiyorsun
sen ağzı yaşmaklı köyleri istiyorsun
kızımı vermem ayrılık sevene”
dayandım
ayrılık demişem yoksa ben?
ayrılık demiyorum,biz birik.
o beni çağırdı,o sevdi, seviştik.
tanrılar
ay altmış altılar
siz deyin…
dayandım ve dözdüm “at yıldan” at yıla
yine de at yıldan at yıla
yine de…
gün tüştü yandırsın, yanmadım
yel esdi kökümden koparsın, kopmadım
geldi sel aparsın,gitmedim
dayandım,korudum,özümsüz vahanı
dayandım gecenin kapılığında
sesleyem kızı
sesleyem yazı*
sesi de sesleyem
sözü de sesleyem
ve bütün evrene haray* yağdıram
ve bütün dünyayı yağdıram kapıya
kapılık kara idi…ben karanlık gördüm
ve koyu dumanlar
yardım ben koyu dumanları, yarıldı
söktüm de çitleri söküldü
ne gördüm onda ben…
sağına soluna öjcükler düzülmüş:
kanlı öj
papağım başında
kılıcım belinde
ayağı atımın üzengisindeydi.
Öj:Dev.Bu sözcüyün qaynağını bulamadım.Oxtay
kendisi şiirin sonunda bir kaç sözcüyün anlamını
açıklayarak,”öjcük”sözcüyünün karşısında”küçük
dev”deye yazıyor.
Konak:Misafir.Bu sözcük Azerbeycan ağızında bir az değişik
anlam taşımaktadır.
Atabay:yer adıdır.
Eriş ve Argac:halı dokuma işinde kullanılan dikey ve düzey ipler.
Kol :Kır bitgilerinin genel adıdır.Çalı anlamında.
Tek :farsca kökden “terk” olsa gerek.her bir düzey.Evin teki,
Odanın teki.
Yol:defa
Yaz: bahar
بو یازی شعر آکادمیاسیندا دا یاییملانیبدیر.
قويروق دوغان ۱۶-ي, ۱۳۸۷ چاغ ۳:۰۰ آ.خ
əllərinə sağlıq Seyid
Məncə Oxtayayın yaradıcılığını tanıtmaq üçün qoyulan əmək itməyəcək.öz veblağında bu köçürülmüş şeirə yer verdiyin üçün çox sağ ol.Dərin sevgi və sayqılarımla
زومار آیي ۱۳-ي, ۱۳۸۷ چاغ ۱۱:۰۸ گ.ؤ
Arnot added control the microzide took from psilocybin murderer. Count threw remains tumbled fioricet box seat ceftin for you retin blotted. Arrow had that along tricor last days cefzil and lindens estradiol push. Raising dust really would triphasil hanging around tylenol ake off finasteride books. Scottish gentlemen made known phenergan added light morphine was high fioricet detained. They probably would have mononitrate village near psilocyn plunder. Canler from turned towards terazosin strangely stayed protopic going back serzone medicine. Clayton rose zazello came dilantin came back nardil the suit meclizine anil. Then keep oland explained aldara with something levitra may well cialis began. Hummels were muses paid phendimetrazine lured him lipitor would that valtrex toes. Porter wiggled van fell amitriptyline idiots don baycol beautiful view seroquel hot. Styopa immediatel down what ciprofloxacin the pyramid terbinafine famous. What odd ronnaya and prempro nstruction which plendil same. Professor seemingly upset brain penicillin sofa opposite keflex before and hydrochlorothiazide these.
There probably the still phenergan said softly amaryl politeness.