EYVAZ TAHA - ایواز طاها
RIZA HƏMRAZ رضا همراز
ƏLIMÜHƏMMƏD BƏYANI علی محمد بیانی
هادی قاراچای- HADI QARAÇAY
« ایواز طاها آدینا یئنی سیته | آنا یارپاق | مانیفیست / از وبلاگ مطرود »
امریکا از منظر افکار عمومی جهان عرب / کمال الدین رضوی
زومار آیي ۲۰, ۱۳۸۶
پس از حملات یازدهم سپتامبر ،اداره بوش با همراهی موسسات تحقیقی و اکادمیک امریکایی , تلاشهایی را به این هدف آغاز کردند تا دریابند که امریکا در جهان عرب و اسلام از چه وجهه یی برخوردار است. سوال این بود که چرا جهان عرب از ایالات متحده متنفر است و چگونه می توان این روند را دگرگون کرد؟
این بررسی ها ی امریکایی با سه اشتباه ونقص عمده روبرو هستند. خطای نخست پی ریزی تصویری کلیشه یی از امریکاست که ابعاد گوناگون و سرشت پیچیده تصویر واقعی را نادیده می انگارد. ارزیابی سیاست خارجی کاخ سفید یک طرف قضیه است ولی بعد فرهنگی –اجتماعی جامعه امریکایی طرف دوم ان است که در این پژوهشها از نظر دور مانده است.
اشتباه دوم این است که هر تلاشی برای تغییر دیدگاههای منفی نسبت به امریکا از سرچشمه های پیدایش و رسوب این دیدگاهها در جهان عرب غافل مانده است. با اینکه تحقیق ها ونظرسنجی ها؛ مراجع سیاست گذار و اوضاع عراق و فلسطین را در ظهور این چهره زشت از امریکا مقصر می دانند،اما انچنانکه دراین ارزیابی ها بر اهمیت ابزارهای سیاسی و تبلیغاتی تکیه میشود به لزوم تغییرات استراتیژیک و بنیادین در سیاست خارجی امریکا تاکید نمیشود.
خطای سوم این است که بسیاری از تحقیقات امریکاییها برای پی بردن به افکار عمومی جهان عرب و اسلام, بریده از بررسی هایی است که باید دیدگاه غیر مسلمانان را نیز در قبال امریکا جویا شوند حال انکه بخش عمده یی از این پژوهشها فرض را بر این مبنا قرار داده اند که تنها ملت های مسلمان چهره یی زشت از امریکا در ذهن می پرورانند.پیامد مستقیم این سهل انگاری ان است که به اسانی پیوندی میان برخورد ماهوی دو فرهنگ اسلامی و غربی ایجاد میکند و تنش میان امریکا و چند کشور اسلامی را به ستیز اسلام و غرب برمی گرداند.
اما در تلاشی دیگر از سوی برخی نویسندگان و صاحبنظران دنیای عرب در عرصه روابط بین الملل, رسانه, توسعه و اجتماع به دو پرسش فوق به شکل مستقیم و غیر مستقیم پاسخهایی داده شده است.
بر اساس گزارش مجله ” روی عربیة ” این بررسی ها به دو گونه اصلی تقسیم میشوند:
گونه نخست به این مسئله می پردازد که جهان عرب ،ایالات متحده را با کدام چشم می بیند.مقاله نخست از صبحی عسیله (مصر) با استناد به پاره یی از نظر سنجی ها ی انجام شده در مصر، اردن, لبنان, سوریا و فلسطین به این نکته اشاره می کند که تصویری دقیق از افکار عمومی جهان عرب از دو بعد پرده بر می بردارد. واکنش منفی در برابر سیاست خارجی ایالات متحده و استقبال از سویه های فرهنگ و تمدن امریکایی مثل نظام اموزشی، سیاحت، سینما، مهاجرت وکیفیت تولیدات مصرفی.
صبحی نتیجه می گیرد که اگر استقبال از ویژگی های اجتماعی و فرهنگی جامعه امریکایی را نشانی از دوستی مطلق و خودباختگی اعراب ندانیم ؛ پس خشم اعراب در برابر سیاست های کاخ سفید را نیز نمی توان نشانه ای از یک دشمنی جوهری و اصیل در برابر فر هنگ غرب تلقی کرد.
اما در مورد رسانه های عربی, حسام محمد(مصر) با استناد به بخش عمده یی از تبصره های مطبوعات مصری (از جولای ۲۰۰۳ تا جولای ۲۰۰۴) و برنامه های دو کانال الجزیره و العربیه (از جون تا دسامبر ۲۰۰۴) بر این باور است که این رسانه ها در برنامه هایشان اهمیت فوق العاد ه یی به سیاست خارجی امریکا می دهند و چشم اندازهای دیگر در رابطه با فرهنگ و تمدن امریکایی را نادیده می گیرند. علاوه بر ان گرایش های ناسیونالیستی, اسلامی و چپ گرایانه بر ذهن شماری عظیم از نویسندگان و ژورنالیستان عرب سایه افکنده است.از اینرو این رسانه ها در هدایت افکار عمومی جهان عرب نقش عمده ای ایفا می کنند.برای مثال مطبوعات مصری و رسانه های تصویری چهار ویژگی را در سیمای ایالات متحده یافته اند.
۱-امریکا دولتی ورای قانون است که می خواهد بر سرنوشت جهان عرب مسلط شود
۲- امریکا جنگ طلب و متجاوز است
۳- امریکا طرفدار اسرائیل است
۴- ایالات متحده دفاع از دموکراسی را بهانه برای دخالت در امور جهان عرب قرار داده است
نتیجه گیری های خالد السرجانی (مصر) پیرامون تصویر امریکا در سینمای مصر نیز چندان تفاوتی با نتیجه گیری های پیشین ندارد بویژه انکه وی به عامل سیاسی در پیدایش این تصویر اهمیت می دهد.
سینمای مصر بزرگترین سینما در جهان عرب و افریقاست.خالد السرجانی, دیدگاه معترضانه سینماگران مصری را متاثر ازعوامل متعدد ذهنی و عینی می داند که مهمترین انها نزاع عربی-اسرائیلی و حمایت امریکا از صهیونیسم است. همچنانیکه از سوی دیگر بیشترین کارگردانان مدرسه نئوریالیسم در سینمای مصر با اندیشه های ناسیونالیستی و چپگرا در عهد جنگ سرد پرورش یافته اند.برخی از این فلمهای انتقادی از این قرارند: گنجشگ ؛ اسکندریه نیویورک، سرزمین رویاها،شب سقوط بغداد، اخر، امریکا شیکابیکا.
در مقاله چهارم محمد فایز فرحات (مصر) به تصویر امریکا در وبلاگ ها و چت روم های عربی پرداخته است وی ابتدا اظهار می دارد که حجم مطالب مربوط به امریکا در این وبلاگ ها و چت روم ها نسبت به گذشته کاهش یافته و به طور کلی در شکل و محتوای انها تغییر عمده رخ داده است. از اینرو نمی توان به یک تصویر یگانه دست یافت. با این حال تصویر امریکا در دیدگاه اسلامگرایان وبلاگ نویس تفاوت عمده با نظرگاه لیبرال ها دارد. همچنانیکه وبلاگ نویسان عراقی نسبت به مصری ها اهمیت بیشتری به قضایای عراق می دهند.
گونه دوم بررسی ها به این مسئله می پردازند که چرا جهان عرب از امریکا متنفر است
در این گونه، چهار مقاله، سرچشمه های پیدایش این تصویر منفی از امریکا را فاش می سازند.
مقاله نخست به قلم ماجدالکیالی (فلسطین) چونین می نگارد که سیاست های جانبدارانه امریکا از اسرائیل نقش عمده یی در برافروختن خشم جهان عرب دارد. زیرا فلسطین جایگاه ویژه در دنیای عرب و اسلام دارد و میراث بازمانده از جنگ های استقلال طلبانه ملی است.حمایت بی دریغ کاخ سفید از اسرائیل سبب شده تا خرد سیاسی عرب، به نوعی یگانه انگاری طرحهای استراتژیک امریکا و اسرائیل در قبال اعراب ،باورمند شود.
مقاله دوم از سیف صلاح نصراوی(عراق) است. او اشغال عراق را عامل عمده می داند و وضعیت امنیتی عراق را یک جنگ داخلی توصیف می کند. نصراوی دو سناریوی اصلی را برای اینده این جنگ پیش بینی می کند. یکی کامیابی طرحهای امریکا برای شکست تروریزم و حفظ تمامیت ارضی عراق و دیگری گسترش دامنه جنگ و تجزیه عراق.
مقاله سوم به قلم هناء عبید (مصر) رابطه ای را میان کمک های امریکایی و پیدایش تصویر منفی از امریکا جستجو می کند و به تناقضات مهم در این باره انگشت می گذارد.بویژه تناقض میان حجم کمک ها ی امریکا به دولت های عربی هم پیمان با ان و میزان کمک به نهادهای جامعه مدنی و سازمان های غیر حکومتی برای گسترش دموکراسی در کشورهای عربی..تناقض مهم دیگر انجاست که رابطه روشنی میان حجم این کمک ها به کشورهای عربی و نوع دیدگاه افکار عمومی این کشورها در رابطه با امریکا وجود ندارد.بلکه پارادوکس در این است که چرا کشورهای دارای بیشترین افکارعمومی ضد امریکایی, بیشترین کمک ها را دریافت می کنند؟
این مقاله در پایان تاکید می کند که افکار عمومی در مصر باید در جریان کمک ها ی امریکا و نقش ان در توسعه سیاسی و اقتصادی قرار بگیرند و اگاهی پیدا کنند.کمک هایی که بهای سیاست خارجی مصر در قبال اسرائیل و امریکا می باشد.
در مقاله چهارم د.میلود المهذبی (لیبیا) نظری بر اینده روابط لیبیا – واشنگتن در پرتو بهبود مناسبات دو کشور طی سه سال اخیر انداخته است. المهذبی این بهبود را ناشی از تجدید نظر کلی و قرائت نو در سیاست های خارجی قذافی می داند اما وی حفظ این حالت را منوط به پی ریزی یک زیربنای اقتصادی جدید، اصلاح نظام اداری،مالی وتعلیمی و تقویت دموکراسی در لیبیا می داند.این نویسنده تلویحا به ضرورت اصلاحات سیاسی درنظام های مستبد عربی اشاره می کند.رژیمهایی که اغلب مورد حمایت غرب می باشند
در پایان مجله ” روی عربیه ” نظر به وزن اکادمیک و تحلیلی خود وادعای بررسی بیطرفانه دیدگاهها؛ کادرمسلکی اش را معرفی می کند:
عبد المنعم سعيد، مدير مركزپژوهش های سیاسی و راهبردی الأهرام (مصر)، د. ساجد حميد عبدل الركابی، استاد علوم سیاسی دانشگاه بصره(عراق)، أستاد سلامه احمد سلامه، روزنامه نگار درالأهرام (مصر)، دكتورس/ هيله المكيمی، أستاد علوم سیاسی (الكويت). و: جون الترمان از مركز پژوهش های راهبردی و بین المللی(واشنگتن)، وميشيل دن، از مؤسسِه صلح كارنگی (واشنگتن).
—
منبع: آلما یولو
www.hbayat.com
بؤلمه لر: خبر و تحلیل |
زومار آیي ۲۰-ي, ۱۳۸۶ چاغ ۱۲:۲۳ آ.خ
[…] امریکا از منظر افکار عمومی جهان عرب / کمال الدین رضوی خشم اعراب در برابر سیاست های کاخ سفید (tags: Amerika Ərəb-Dünyası) […]