« مشاهیر تورکمن (مشهد قلی قیزیل) | آنا یارپاق | دیلچیلیک ساعاتی / کوندراتوف »
دیل حاقدا قیسا یازیلار (۱) ائلدهن دیشقاری
چيلله ۶, ۱۳۸۵
ائلدهن دیشقاری
دیلیمیز خالق ایچینده گون گله سؤزجوکلرین الدن وئرمکدهدیر. چوخ سؤزجوکلریمیزده الدن گئدیب البت.
نئچه نئچه سؤزجوکلرده آرادان گئدیب آمما یالنیز بعضی مثللرده و جومله لرده ایشلهنیر. مثلا سوخا کلمهسی سانیرام میراث و قالیت آنلامیندا اولماليدیر آنجاق بو کلمه یالنیز قارقیشدا و سووخا قالمیش کیمی ایشلهنیر. یا قاجاق کلمهسی کاشغارلینین یازدیغینا گؤره قاب آنلامیندادیر بو کلمهده یالنیز قاب – قاجاق ترکیبینده ایشلهنیر. اوز (üz)کلمه سی یاغ و پی آنلامیندا یالنیز یاغلی اوزلو ترکیبینده ایشلهنیر. بونلاردان بیریسیده دیشقاری، دیش: ائشیک آنلامیندادیر. دیش کلمهسیده بوسبوتون بیزیم زنگاندا شیفاهی دیلیمیزدن چیخیب آمما نه ایسه یالنیز بیر یئرده ایشلهنیر. اودا ائلدهن دیشقاری مثلی دیر. بیریسی نین اوتور دوروشوغو خالق ایله فرقلی اولسا اونا ائلدهن دیشقاری دیر دئیهرلر. بو مثلی نئچه گون بوندان اؤنجه آنام ایشلهتدیکده ائشیتدیم. بو مثلی اوشاقلیقدا دؤنه – دؤنه ائشیتسمده هئچ آنلامین علمی شکیلده بیلمهزدیم، امینم کی آنام اؤزوده دیشقاری کلمهسی نین آنلامینی بیلمه ییر. هر حالدا بئله بئله کلمهلری ثبت ائتمکده دیلیمیزین انکشافیندا یئترلی اولا بیلر.
سید حیدر بیات
بؤلمه لر: ادبیات |
هادی قاراچای- HADI QARAÇAY
چيلله ۶-ي, ۱۳۸۵ چاغ ۹:۲۵ آ.خ
سلام عزیز و حورمتلی آرخاداشیم حیدر بی
چوخ ایلگینج مسئله یه توخونموشسونوز و بویوردوغونوز کیمی دیلیمیزین بیرچوخ گوزل سوزجوکلرینین سون یوز ایلده یارانان شراییطه گوره محو اولماغا باشلادیغینا رغما بعضی سوزجوکلریمیز ایندیلیکده سویله نیلن و استفاده اولونان مثللر یا “آتا-بابا سوزلری”(بلکه” آتا-آنا سوزلری” ایفاده سین ایشلتسئیدیک ازلدن دوغرو اولاردی) واسیطه سیله قورونوب ساخلانیلمیشدیر، بو ایدیعامیزا گوره چوخ اورنکلر گتیرمک اولار. میثال اولاراق حاققیندا یازدیغینیز سوزجوک اوچون باشقا بیرآتا-بابا سوزون آرتیرماق ایستردیم:
اونجه خاطیرلاتمالییام کی بیزیم کوکوموز قاراداغ بولگه سینه عاییددیر و بو مثل اورانین آغزینین(گویش) ایشلتدیگی سوزجوکلردندیر و من دفعه لرجه بونو آنالیغیمین آغزیندان ائشیتمیشم
“اول مچیدین ایچی سورا دیشقاری”